Kategori

Girişimcilik

Üniversitede Okul Dışında Ne Yapabilirim?

Uzun zamandır yazmak isteyip de yazmaya üşenip durduğum ve etrafımdan da çok soru aldığım konu hayatıma hoşgeldin. Bu satırları okuyanlar siz de hoşgeldiniz. Üniversitede okul dışında yapılacaklar dediğimiz zaman ilk olarak aklımıza kafede otururum, arkadaşlarla gezerim, sinemaya giderim vb. bir çok şey gelebilir. Bu ve benzeri aktiviteler bir çoğumuzun üzerinde artık master yaptığı ve içinden geçtiği şeyler olduğu için bunlara değinmeyeceğim. Benim konumun özü üniversiteden sektöre geçiş aşamasında atabileceğiniz adımlar ve mezun olduğunuzda biraz daha rahat sektöre giriş yapabileceğiniz bazı tüyolar(giremedi). Yine çok tatava yaptım. Ufaktan başlasak mı?

Hedef belirleme

Her şeyden önce evden çıkarken bile nereye gideceğimizi bilerek çıkıyorsak, bir şey yaparken de sonucunun nereye gitmesini istediğinizi bilmeliyiz. Bu ilk cümleden konuyu alıp insan ilişkileri üzerine sayfalarca yazı yazabilirim ama konuyu saptırmayacağım. Şimdi hedef belirleme konusunda karar vermeniz gereken hususları iyi seçmelisiniz. Ben iyi bir maaşla çalışacağım, ben patron olacağım, ben yazılımcı olacağım, ben yerel çalışacağım veya ben ulusal çalışacağım vs. vs. bu liste fena uzar. Fakat bu listenin üniversitedeki görevini yerine getirmesini istiyorsanız hiç yoktan alanınızı seçmeniz yeterli olacaktır. Kendi bölümüm için örnek vermem gerekirse; işin fikir kısmında mı görsel kısmında mı yer alacağınıza karar verebilirsiniz.

Hedefe adım atma

Hedefe adım atmak, hedefe kafa atmakla bitecek bir yolun başlangıcıdır diyebiliriz. Artık bir hedefimiz var. Grafiker veya metin yazarı bunlardan birini seçtik diyelim. Elimizde ise okuldan öğrendiklerimiz var. Yani aslında herkesin elinde olan şeyler. Ben bu hedefe nasıl yöneleceğim? Ben bu konuda önceden temeli olmayan insanlara ilk önerim eğer hedefiniz için bir program bilgisi gerekiyorsa bunun kursuna gitmesi ve ardından bunu staj ile taçlandırması olacaktır. Ben bunların birini yaptım mı? Yapmadım ama uzun zamandır farklı şekillere bürünüp görevler aldığım için bir şekilde açığımı az da olsa kapatabildim. Adım atmayı özet geçmek gerekirse; online olarak araştırmaya, kursalara gitmeye veya hiç yoktan sosyal medyadan bu alanı takip etmeye başlayın. Bu temelinizi oluşturmanız açısından yeterli olacaktır.

Temeli attık kat çıkıyoruz

Yazın güzel bir kurs aldık veya online kaynaklardan takip ederek iyi bir birikim yaptık. Artık hedefimiz doğrultusunda girdiğimiz bir yerde yabancı kalmayacağız ve ebeveynlerimize akıllı telefonları tanıtır gibi bize işi öğretmeyecekler. Şimdi sıra bunları pekiştirmeye geldi. Ben çift yönlü örneklerle devam ederek bu kısmı anlatmaya çalışacağım. Eğer grafikerseniz bu kısımda Behance, Dribbble ve diğer online kaynaklardan başka grafikerlerin yaptıklarını inceleyerek aynılarını yapmaya çalışabilirsiniz. Başka bir alternatif olarak ise kafanızdan bir fikir belirleyip üstüne logo, afiş veya broşür gibi şeyler çalışabilirsiniz. Bunları hem portfolyonuza atarsınız hem de gelişim gösterirsiniz. Bir metin yazarıysanız en basitinden firmalar için sosyal medya içerikleri üretmeye başlamaktan büyük bir firmayı seçip kendiniz bir reklam kampanyasını baştan sona yazmayı deneyebilirsiniz. Örnek vermek gerekirse piyasaya yeni çıkan bir şampuan için hayali bir reklam çalışmasını 360 derece tamamlamaya çalışabilirsiniz.

Katı çıktık merdivenleri unutmayalım

Her şeyi yaptık ve artık kendimize güvenebileceğimiz ve sektörde bazı kitlelere hitap edebileceğimiz yeteneklerimiz var. Artık ufak ufak müşterilerle iletişime geçme kanallarına girmelisiniz. Öğrenciler için bunun en kolay yolu freelancer olarak çalışmaktır. Bunun alternatifi olarak ise sektörde bir işletmede part time çalışmak olacaktır. Unutmayın ki referanslarınız sizin için en değerli varlıklarınız ve hedefe giden yolunuzda çıkacağınız merdivenler olacaklardır. Bu sebeple freelancer veya yerel olarak iş alabileceğiniz platformaları kovalayın, başvurun ve almak için karşınızdaki kişiyi etkileyin. Bunun için bu noktayı gelirken ki çalışmalarınız sizlere başlangıç referansı olacaktır. Bunların yanında tatlı bir diliniz de var off ki ne off.

Artık sektörde yerimiz var

Belirli müşterilere hizmetler sunduk ve güzel dönüşler topladık. Benim için en önemli nokta network dediğimiz olaydır. Network kelimesine Türkçe’de iletişim ağı diyebiliriz ama benim için çok daha fazlası. Network, müşterilerinizden tutun mesleğiniz ile alakalı iletişime geçebileceğiniz veya sizinle iletişime geçecek insanların hepsini kapsayan kümedir. Eğer iyi bir network ağı kurabilirseniz yetersiz kaldığınız yardım alabilme, büyük projelerde hızlı ve kaliteli bir ekip kurabilme ve tavsiye yoluyla yeni müşteriler kazanma gibi avantajlarınız elinizde olacaktır. Aynı zamanda sizi bu şekilde tanıyan kişiler yeni bir iş aradığınızda sizlere yardımcı olacaklardır. Çok menfaat ilişkisi gibi anlattım bu olayı ama tam aksine cidden iyi arkadaşlıklar kurulduğu, güzel muhabbetler döndüğü ve başarılı çıkan işlerin çıktığı önemli bir nokta olduğuna emin olabilirsiniz.

Ek olarak bunları başarmaya yardımcı olabilecek şeyleri maddelersek;

  • Öğrenci programlarını ve faydalı olabileceğiniz topluluklarının içinde yer almaya çalışın.
  • Sektörünüz ile alakalı online kaynaklarda ne bulduysanız takip etmeye ve incelemeye çalışın.
  • İnsanlarla tanışın, onların tecrübelerini okuyun veya dinleyin(bazen iyi bir anlatıcı olamayabiliyorlar.)
  • Yeni şeyler yapmaktan korkmayın ve deneyin.
  • Tabi ki bunları yaparken sosyal hayatınızdan ödün vermeyin. Arkadaşlarınız, aileniz ve ilişkileriniz bunların hepsinden önce gelecekler değerlerdir.Son olarak söyleyeceğim tek şey ise içinizden ne geliyorsa onu yapmaya çalışın. Kalıplar ile hareket etmeyin yani en ufak örnek vermek gerekrirse devamsızlık sıkıntısı yüzünden tiksinerek derse girmeyin.

    Teşekkür ederim, mutlulukla kalın.

 

İYİ BİR SUNUM DOSYASININ OLMAZSA OLMAZLARI NELERDİR?

Girişimci misiniz? Geliştirici misiniz? Bir ürün projeniz ya da fikriniz mi var? O zaman ayağınızı rahat bir yere uzatın sizinle sunum dosyası hazırlamak üzerine ufak bir sohbet edelim. Öncelikle bu yazıyı kaleme almamın sebeplerinden birisi zaman zaman kaliteli ürünlerin yanlış veya yetersiz anlatımı yüzünden yatırım alamaması veya yatırım alsa da inovasyon hızının yavaş olmasıdır. Eğer bir projeyi piyasaya sokmak için yeterli bütçeniz yoksa ve bir yatırım arıyorsanız yatırımcıların sizi tercih etmesi için elinizde ya tamamen eşsiz bir proje olmalı ya da mevcut rakiplerinize ek olarak yeniliklerin entegre edildiği bir ürün olmalıdır. Net bir şekilde dile getirirsek, ortada oluşan bir soruna yeni bir çözüm üretmeniz gerekmektedir. Sonraki yazılarımda bu konuyu daha geniş bir formatta ele alacağım.

Şimdi her şeyiniz tamam, ekibiniz bomba gibi, proje için prototip bile ortaya çıktı. Fakat artık bir bütçeye ihtiyacınız var ve deli gibi yatırımcı arama sürecine girdiniz. Bu sürece hazırlıklı girmek ve süreci atlatırken sağlam adımlar ile ilerlemek istiyorsanız şüphesiz ki en önemlisi yapacağınız sunumlar olacaktır. Gittiğiniz her yatırımcı ikna olmak için hazır insanlardır fakat bunu nasıl başaracağınız tamamen sizlere bağlıdır. Biz PR, reklam yada pazarlama ile ilgili kişilerin yaptıkları da budur; insanları nasıl ikna edeceğimiz üzerinde sürekli fikirler geliştirmek. Ekibiniz de her zaman bir PR yada pazarlama ile ilgilenen bir insan olmayabilir ve çoğu zaman bu tarz görevler sizlerin üstüne düşer. Ben de sizleri bu dertlerden kurtarmak için serimin ilk yazısına şuan başlıyorum.

  • SEKTÖRDEKİ SORUN

Sunum dosyanızın giriş sayfasının ardından çözüm olarak sunacağınız ürünün yer aldığı sektördeki sorunu belirtmeniz iyi olacaktır. Bu şekilde sorun üzerine yoğunlaşmış ve ürününüzün gerekliliği konusunda ikna için ilk adımı atmış olursunuz. Şunu da belirtmeden geçmek istemem tabi ki; sorun kelimesi her zaman olumsuz bir durumu çağrıştırır fakat bir firma çok iyi kazanç sağladığı halde satışını arttırmak istiyorsa esasen bu sorun olarak nitelendirilmese de, öyle sayılmaktadır. Sorun anlayışınıza bu tarzda şekillendirebilirsiniz.

  • HEDEF KİTLE ANALİZİ(TÜKETİCİ ANALİZİ)

Yatırımcıların en çok önem verdiği kısımlardan biri hedef kitlenizin analizidir. Bunun sebebi yatırımcı ile kitlenizin uyuşup, uyuşmadığı ve kitlenin potansiyelinden alınabilecek geri dönüşümdür. Bu sebeple hedef kitlenizi belirlerken kesinlikle realist analizler yapın. Yaş aralığınız örnek olarak 10-65 olabilir bunu yazabilirsiniz fakat bunu yazdıktan hemen sonra yoğunlaştığınız yaş aralarını kısaltarak 17-25 olarak ekleyin. Eğer projeniz ciddi manada geniş bir yaş aralığına ait ise bu aralıkta bulunan müşteri potansiyeline sahip insanlarla alakalı açıklamalara yer verin ve araştırmalarınızı da ekleyin. Hedef kitle analizi kısmına yer vermekten kaçmayın gerekirse resmi istatistik değerlerinin özetini paylaşın(gerekliyse Ek dosyası olarak dosya haricine ekleyin). Bu kısıma ek olarak hedef kitlenizi oluşturan kullanıcılardan topladığınız anket istatistiklerinizi de ekleyebilirsiniz.

  • BEKLENEN DEĞİŞİM

Bu bölüm her ne kadar bir ürünün reklam çalışması için kullanılsa da bir ürünün sunum dosyasına da eklenebilir. Bu kapsamda bahsetmeniz gereken içeriğe örnek vermek gerekirse: Ürün kullanıcıya ulaştıktan sonra kullanıcıdan beklenen değişim yada sektörde beklenen değişimdir. Eğer bir sosyal medya ortaya koyuyorsanız kullanıcılarınızın sosyal medya üzerindeki kullanım şekilleri, sosyal medyanızın sektör üzerindeki şekillenmesi vb. konuları örnek gösterebiliriz.

  • SEKTÖR(PAZAR) VE DURUM ANALİZİ

Evet şimdi kemerleri bağlama vakti çünkü can alıcı noktalardan birine geldik diyebiliriz. Ürününüzü pazar değerini, pazar büyüklüğünü, mevcut kullanıcı sayısını, son dönemde gerçekleşen büyük yatırımları ve tüm bunların etrafında dönen benzer ürünlerin pazardaki konumunu paylaşacağınız bölümdür. Durum analizi kısmını biraz açmamız gerekirse; rakipleriniz, rakiplerinizin durumları, sizin mevcut durumunuz ve rakipleriniz karşısındaki avantajlarınızdan bahsedebilirsiniz. Rakip analizi yaparken pastalarından pay böleceğiniz kişileri esas almalısınız ve bunlar hakkında bilgiler verirken kendi ürününüzün bu konudaki yaklaşımını da eklemek yararınıza olacaktır.

  • MİSYON, VİZYON VE ÜRÜN-HİZMET TANIMI

Başlıkta bahsettiğim kavramlar ayrı üst başlıklar ile yazılacak olsalar da tek bir başlık altında sizlere anlatmak istedim. İlk 4 maddede ürünün avantajlarından, mevcut konumundan ve gerekliliğinden bahsettik. Artık ürünü ortaya koyma vakti geldi. Şimdi ürünün ortaya çıkarırken üstlendiğimiz görev, ileride kendimizi gördüğümüz yer ve ürünümüzün ne olduğuyla alakalı soruları cevaplamamız gerekecek. Bu soruları cevaplarken Cüneyt Arkın gibi 1 ok ile 4 hedef vurmaya çalışmayın. Başarılabilir hedefler, gerçekleştirilebilir görevler ile kendinizi tanıtın. Ürün ve hizmetinizden bahsederken net bir yaklaşım ile anlatın. Ürünün özelliklerinden, işlevlerinden ve kullanımından bahsetmeniz ve ürünü iyi bir şekilde tanımlamanız gerekmektedir.

  • SWOT VE PEST ANALİZLERİ

Swot Analizi: Ürünün güçlü yönleri, zayıf yönleri, fırsat ve tehditlerini ele alan analizdir. Örnek vermek gerekirse: Sektöründe büyük bir pazar açığının olması güçlü bir yöndür. Bütçe olmaması ise zayıf yöndür.
Pest Analizi: Ürünün politik, ekonomik, sosyal ve teknolojik etkiler açısından analizidir. Örnek vermek gerekirse: Ürün hakkında kanun, para kaynağı, toplumsal değerler, alternatif teknolojiler.

Yukarıda tanımlarını yaptığım analizlerde eğer güçlü yönleriniz ağır basıyorsa zayıf yönleriniz ile birlikte ufak bir infografik ile sunum dosyanıza eklemeniz faydanıza olacaktır.

  • PAZAR STRATEJİSİ

Artık olayın pazarlama ve PR kısmına geldik diyebiliriz. Ürünü bir pazara sokacaksınız ve bunun için bir planınız olmalı. Hedefinizde ikna edilmesi gereken potansiyel kullanıcılar ve alternatif olarak sizleri seçmesi gereken mevcut kullanıcılar var. Bunları ikna etme yollarınızın güçlü olmasına oranla da ikna olmaya hazır bir yatırımcı bulunuyor. Bu alanda ürünü pazara hangi kanaldan sokacağınızı(Bir ilaç ise hastane ve eczaneler vb.) ve hangi mecralar aracılığı ile kullanıcıya tanıtacağınız bahsetmelisiniz. Bu başlık altında mecra üzerindeki çalışmaların ana başlıklarını yazmanız yeterli olacaktır. Çünkü bir alt başlık olarak “İletişim Stratejileri” bizi beklemekte.

  • İLETİŞİM STRATEJİLERİ

İletişim dediğimiz zaman bugün aklınıza sınırsız alternatif gelebilir. Reklam, PR, pazarlama vb. tüm kavramlar iletişimin çatısı altında toplanmıştır. İletişim Stratejilerinden bahsederken de reklam çalışmalarınızdan, PR planlarınızdan ve pazarlama yollarınızdan bahsetmelisiniz. TV üzerinden bir reklam , sosyal medyada bir viral video, promosyon ürün ile tanıtım gibi iletişim planlarınızı burada detaylarıyla verebilirsiniz. Örnek: Bir ilaç satıyorsunuz ve TV reklamı çekeceksiniz. Buradan yazmanız gereken bu reklam izleyecek kitlenin hangi zaman diliminde televizyon başında olduğu ve neyi izledikleri ile alakalı bilgi olabilir. PR çalışması yapacaksanız konsept ve slogan belirleyip bunun üzerinden detaylandırmak olabilir. Bu detayları verirken istatistik, anket sonucu vb. argümanları da kullanabilirsiniz.

  • KAZANÇ MODÜLÜ

Her ürün al gülüm ver gülüm mantığı ile sağlanan bir kazanç modülüne sahip olmayabilir. Özellikle sanal üzerine yapılan yatırımlarda kullanıcı size parayı getirir ve siz bu parayı belirli araçlar ile kazanırsınız. Kazanç sisteminizden kesinlikle detaylı bir şekilde bahsedin. Gerekirse rakamlar ile örneklendirmeler yapın ve yine bu rakamlar üzerinden planlamalar sunun. Kazanç modülü sağlam oturmamış bir proje yatırımcının gözünde her zaman geride kalacaktır ve tercih edilme oranınızı düşürecektir.

  • BÜTÇELEME

Tüm sunum içerisinde bahsettiğiniz ürün maliyeti, reklam maliyetleri, organizasyon çalışmaları ve tüm planlarımız ile alakalı bütçeleme bilgilerini burada bir tablo ile sunabilirsiniz. Tabloyu sunarken eğer reklam çalışması ile alakalı bir bütçelemeniz varsa tabloda aylara göre ayrımlarda bulunun ve hangi aylar içerisinde çalışmaları yapılacağı, hangi aylarda TV, hangi aylarda açık hava, hangi aylarda gazete gibi mecraların kullanılacağı ile alakalı tabloda belirtmelerde bulununuz.

————————————————————-

Genel hatlarıyla sizlere bir sunum dosyasında yer alması gereken bileşenlerden bahsettim. Yukarıda sizlere sunduğum sıra ve bileşenlerin varlığı ürünün çeşidine göre farklılık gösterebilir. Ürün için ihtiyaç olmayan maddeler çıkarılabilir veya yer değişikliği yapılabilir. Şimdi biraz da size artı kazandıracak ve imajınızı yükseltecek bir kaç maddeden söz etmek istiyorum.

  • Markanızın logosunu kesinlikle sunum içerisine yerleştirmekten korkmayın.
  • Sunum görselliğine dikkat edin, renkleri ürününüze uygun olarak kullanın. Rahat okunur ve göz yormayan renkler kullanmaya dikkat edin.
  • İstatistik, bilgilendirici akış yada yıllık planlamalarda mümkünse infografik tasarımlar kullanın. Daha estetik ve profesyonel bir görünüm kazanırsınız.
  • Giriş kapağınızda kendiniz ile ilgili bilgiyi sunmayı unutmayın, kapanışta ise teşekkür etmeyi ihmal etmeyin.
  • Mümkünse reklam, PR ve promosyon gibi çalışmalarınızı bir taslağa oturtup örneklendirin. Görsel tasarımlar ile gazeteye reklam tasarımınızı, bardak üstüne logonuzu koymak gibi.
  • Bu kadar görsellikten bahsetmişken kesinlikle karmaşık görsel yoğunluk ile sunumu boğmayın. Fresh ve geniş olmasına özen gösterin. Sayfa sayısının bir kaç fazla olmasının zararı yok.

Yazımı gece 03:00 gibi bitirdiğimi göz önüne alırsak atladığım noktalar ve yazım hatalarım için üşemeden okuyan tüm arkadaşlarıma çok teşekkür ederim. Blog içeriğime bu tarz yazılar ile devam etmeyi düşünüyorum. Düşünce ve yorumlarınızı benimle paylaşırsanız ilerleyişime katkı sağlarsanız. Sizlerle tekrar buluşmak dileğiyle, teşekkürlerimi sunarım.